Son Dakika
28 Şubat 2015 Cumartesi
05 Aralık 2013 Perşembe, 07:59
Mehmet BARDAKÇI
Mehmet BARDAKÇI m.bardakci@buyuktorbali.com Tm Yazlar

Halk Sairleri, Ozanlari.

“Bir Söz”: Artik sadece iletisim araçlari var, iletisimin kendisi yok. Jean-Luc Godard Son iki haftadir sürdürdügümüz Karacaoglan yazimiza çok olumlu tepkiler geldi. Karacaoglan’in bu denli sevildigini bilmezdim. Bu hafta günümüzde bile etkisi devam eden Halk Ozanlari konusuna girecegiz. Öncelikle ozanlarin kabul edilmis gruplanmasindan söz edelim. – Yasami köyde geçen, kir geleneklerini yansitan, yerel dili çok […]

“Bir Söz”: Artik sadece iletisim araçlari var, iletisimin kendisi yok. Jean-Luc Godard

Son iki haftadir sürdürdügümüz Karacaoglan yazimiza çok olumlu tepkiler geldi. Karacaoglan’in bu denli sevildigini bilmezdim.

Bu hafta günümüzde bile etkisi devam eden Halk Ozanlari konusuna girecegiz. Öncelikle ozanlarin kabul edilmis gruplanmasindan söz edelim.

– Yasami köyde geçen, kir geleneklerini yansitan, yerel dili çok kullanan, özentiden uzak ama içten Köylü Sairler.
– Divan ve halk edebiyatindan etkilenmis, bu nedenle hem Türkçe hem de Arapça ve Farsça sözcüklerini kullanarak yazan Kentli Sairler.
– Geleneksel siir anlayisini ve genelde hece ölçüsünü kullanan sürekli gezen ve sanatlarini icra eden Gezici Sairler.
– Gelenekselligi sürdüren sairler içinde askerlik hizmetinde bulunan, genelde katildiklari savaslarin etkisiyle yazan Yeniçeri Sairler.
– Tekkelerde yetisen, din etkisinde kalmis, genelde geleneksel ama agir dil kullanan ve hem divan hem de köylü sair özellikleri gösteren Tekke/Tasavvuf Sairleri. (Devam edecek).

Nikolay Alexeyevich Nekrasov ( 10 Aralik 1821 – 8 Ocak 1878) Rus sair ve yazar.
Babasi emekli bir subay ve toprak agasi idi ve oglunun subay olmasini istiyordu. Nekrasov bir süre St.Petersburg Universitesi’nde ögrenim gördükten sonra kendini tümüyle edebiyata verdi. Siirlerini dergilerde yayimlanmaya basladi. Babasi parasal yardimi kesince çalismak zorunda kaldi. Yayinciliga atildi. Turgenyev ve Tolstoy’un ilk yapitlarinin yayinlandigi Sovremennik (Çagdas) adli dergiyi on yildan uzun bir süre çikardi. Daha sonra Anavatan Günlügü adli dergiyi yönetti. Nekrasov, Puskin ve Lermantov’dan sonra 19.yüzyilin en büyük Rus sairi kabul edilir. Birçok yazar ve saire gerek sanatsal, gerek fikirsel, gerekse yeni kalemlerin hakettigi degeri almasinda öncü ve yardimci olmustur. Eserlerinde kuru bir yalinlik ve gosteristen ziyade duygulara rastlanabilir. Etkileyici bir tarzi vardir.

Yapitlarinda bir yandan Çarlik Rusya’sindaki ezilen köylülerin sorunlarini ve serflerin kurtulus istegini öte yandan köy yasamini canli ve çekici yönleriyle yergici bir biçemle dile getirmistir.

Siirle kalin,

SUSTU NAMUSLULAR
Sustu namuslular, kahramanca çarpisanlar
Duyulmaz oldu yigit çagrilari
Onlar ki halk için haykirmislardi
Oysa bugün dizginsiz, gaddar
Bir alçaklik seli kapladi her yani.
Yurdum benim, zavalli dilsiz yurdum
Daliyor seni kötü, kudurmus bir kasirga
Tirpanliyor diri, güzel olan ne varsa
Ve ben düsmanin zafer çigirislarini-
Isitiyorum, safaksiz bir gecenin sisleri içinden
Sürüngenlerin,yirtici kuslarin
Çigliklarini, ölü bir devin cesedine üsüsen…

Nikolay Alekseyeviç NEKRASOV

Çeviri : Ataol BEHRAMOGLU

***

Buraya

saniyeler ayni degil, dakikalar da
masum bekleyis, tünele gece giris
an’larin degiskenligi vurur yüzüne
zaman eskir Iskit atlisiyla
oturunca buraya

hayati bölen sessizlik
turuncu yansimalar gibi
yaslaniyor korkunun ucuna
flu yildizlar geçiyor
acikli bir türkü basliyor
tutusurken saatler
Einstein hakli çikiyor
bir kez daha
oturunca buraya
disçi koltuguna

Mehmet Bardakçi

***

Yagmur Ver Bize

“Yagmur ver bize, yagmur” dedi fasulye ve nohut
“Çok günes degil,
Çok günes degil”
Fakat günes gülümser yigitçe ve cesurca,
Ve hiç yagmur yagmaz ve seller akmaz.

“Baris ver bize, baris” dedi baski altindaki halk,
“Çok bayrak degil,
Çok bayrak degil.”
Fakat bayraklar dalgalanir ve trampetler çalar her seye ragmen,
Ve çocuklar açliktan ölürler, titrerler yirtik elbiseler içinde.

Robert Graves

Çeviri : Mehmet Bardakçi
***

YAR

Hatirlayip sorar m’ola halimden
Kirpikleri kara, kalem kasli yar
Zikri, fikri gitmez benim dilimden
Anadan gülmedik, garip basli yar.

Ask atina binmis olsan yarismaz,
Gözüm kani deryalara karismaz
Çoktan beri küsülüdür barismaz
Benim ile mercimegi tasli yar.

Dertli, zelil -sefil gurbet ellerde
Beyhude söhreti gezer dillerde
Pasam gelir diye gözü yollarda
Elleri kinali gözü yasli yar

Asik Dertli